Noonan syndroom

Iemand met Noonan syndroom kan veel verschillende kenmerken hebben. Zoals een bijzonder uiterlijk, slappe spieren, problemen met gewrichten en een aangeboren hartziekte. De kenmerken kunnen van persoon tot persoon verschillen. Ook hoe duidelijk de kenmerken bij iemand zijn, kan verschillend zijn. De oorzaak van Noonan syndroom is een fout in een gen.

Kenmerken kunnen zijn:

  • ogen die ver uit elkaar staan, de bovenste oogleden kunnen hangen
  • oren die lager aan het hoofd vastzitten
  • een korte, brede hals, soms zit er ook extra huid in de nek (webbed neck)
  • hartziekten zoals pulmonaalklepstenose,  atriumseptumdefect (ASD) of  hypertrofische cardiomyopathie (HCM)
  • teelballen die niet in de balzak zitten. Dat heet cryptorchisme 
  • problemen met horen en zien.
  • als baby’s en jong kind problemen hebben met eten 
  • sneller dan normaal bloedingen krijgen. Iemand krijgt dan bijvoorbeeld sneller blauwe plekken en bloedneuzen. Of verliest meer bloed tijdens een operatie.
  • een kleine lengte
  • een borstkast die meer naar buiten (kippenborst) of naar binnen (trechterborst) staat 
  • de rug kan krom groeien (scoliose)
  • slappe spieren
  • vocht dat ophoopt op bepaalde plekken van het lichaam (primair lymfoedeem). Jonge kinderen krijgen dan vaak gezwollen handen en voeten. Oudere mensen krijgen vaak gezwollen enkels en onderbenen
  • laat in de puberteit komen.
  • oudere mensen hebben vaak last van pijn door problemen met gewrichten, spieren en pezen.

Kinderen met Noonan syndroom doen er soms langer over om te leren bewegen en praten. Mensen kunnen een verstandelijke beperking hebben, maar meestal is dat niet zo. Iemand kan bijvoorbeeld moeite hebben met de aandacht, en daardoor problemen met leren hebben.

Mensen met Noonan syndroom hebben een grotere kans om verschillende soorten kinderkanker te krijgen. Vooral bepaalde vormen van leukemie zoals ALL en AML. 

Welke kenmerken iemand met dit syndroom heeft en hoe ernstig die zijn, kan van persoon tot persoon verschillend zijn. Iemand met Noonan syndroom kan ook nog andere kenmerken hebben dan die hier worden genoemd.

Het Noonan syndroom kan lijken op andere syndromen, zoals het Turner syndroom, het Costello syndroom of het CFC syndroom.
 
Heb je een vraag? erfolijnaterfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.

ALLES SLUITEN
    • Andere namen

      NS
      Noonan syndrome
      Noonan-Ehmke syndrome
      Ullrich-Noonan syndrome

    • Hoe wordt het vastgesteld?

      Een dokter kan aan Noonan syndroom denken als iemand bepaalde kenmerken heeft zoals die hierboven staan. Dan kunnen er verschillende soorten onderzoek worden gedaan. Wat die onderzoeken zijn, kun je vinden in de Zorgstandaard bij 'Hoe wordt uitgezocht wat je hebt?' 

      Meestal kan je door DNA-onderzoek te doen zeker weten dat iemand Noonan syndroom heeft. Maar soms lukt dat niet.

      Is er bij iemand een afwijking in een gen gevonden? Dan kan er bij zijn of haar kinderen, ouders, broers of zussen voorspellend DNA-onderzoek worden gedaan.

      Is er geen fout in een gen gevonden? Dan kunnen familieleden controle onderzoek krijgen naar de kenmerken van Noonan syndroom.

    • Is er een behandeling?

      Noonan syndroom kan niet genezen. Iemand met dit syndroom komt meestal bij verschillende specialisten. Informatie over de behandeling kun je lezen in de zorgstandaard Noonan syndroom. 

    • Hoe vaak komt het voor?

      Ongeveer 4 tot 10 van de 10.000 mensen heeft Noonan syndroom. 

    • Wat is de oorzaak?

      De oorzaak van Noonan syndroom is een afwijking in een gen. 

      Meestal is dat het PTPN11 gen. Dit  ligt op chromosoom 12, op de lange (q) arm op plek 24.13 (12q24.13). Maar er zijn ook afwijkingen in andere genen die de oorzaak kunnen zijn.

      Niet van alle afwijkingen is bekend hoe die de oorzaak kunnen zijn van Noonan syndroom.

    • Is deze ziekte erfelijk?

      Ja, Noonan syndroom is erfelijk.

      Meestal is het erfelijk op een autosomaal dominante manier. Dat betekent dat je dit syndroom kan krijgen als je van één van je ouders het gen met de afwijking erft.

      Iemand met dit syndroom kan een nieuwe afwijking in een gen hebben. Dan is iemand meestal de eerste in de familie met Noonan syndroom.

      Soms is het autosomaal recessief erfelijk. Dan heeft iemand van allebei de ouders het gen met de afwijking geërfd. De ouders zelf zijn dan drager. De ouders kunnen enkele milde kenmerken van Noonan syndroom hebben.

    • Kinderwens

      Heb je kans op (nog) een kind met Noonan syndroom en wil je een kind? Dan heb je misschien verschillende keuzes. Je kunt erover praten met je arts. Die kan je verwijzen naar een erfelijkheidsarts (klinisch geneticus) als het nodig is. Het gesprek over de verschillende keuzes kun je voorbereiden.

      Wil je misschien embryoselectie (PGT) laten doen? Dan kun je dat met een gynaecoloog of erfelijkheidsarts bespreken. Deze arts kan je misschien verwijzen naar PGT Nederland. De artsen van PGT Nederland kunnen je vertellen of PGT mogelijk is.

      Heb je als vrouw Noonan syndroom en wil je zwanger worden? Dan is het advies van dokters om dit voor de zwangerschap met je specialist te bespreken. Een arts kan je informatie op maat geven.

      Algemene informatie voor mannen en vrouwen over kinderwens of zwangerschap, vind je op de website van de Stichting Noonan Syndroom. 

    • Expertisecentra
      • De minister van VWS heeft alleen voor zeldzame aandoeningen Expertisecentra voor Zeldzame Aandoeningen (ECZA) aangewezen. Deze aandoening is misschien niet zeldzaam. Of er is nog geen ECZA voor aangewezen.
    • Updatedatum

      12 augustus 2024