Zijn psychische aandoeningen erfelijk?

Een psychische aandoening heeft te maken met hoe iemand denkt, zich voelt en zich gedraagt. Soms hebben een aantal mensen in één familie een psychische aandoening. Is die aandoening dan erfelijk? Dat is nog niet helemaal duidelijk. Dit weten we wel: bij een psychische aandoening spelen afwijkingen in genen samen met andere situaties een rol. Dit noem je multifactorieel erfelijk.

Oorzaken

Er zijn verschillende oorzaken van psychische aandoeningen. Vaak gaat het om afwijkingen in genen die samen met andere situaties ervoor zorgen dat iemand meer kans heeft op een psychische aandoening.

Welke afwijkingen in genen precies de oorzaak zijn, weten we vaak nog niet. Waarschijnlijk gaat het om afwijkingen in verschillende genen die ieder de kans op zo’n ziekte een beetje groter kunnen maken. In combinatie met elkaar kan dat ervoor zorgen dat iemand dan een aanleg voor een psychische aandoening heeft.

Een aanleg alleen zorgt er misschien niet direct voor dat iemand de aandoening ook krijgt. Daar is waarschijnlijk meer voor nodig. Wat dat precies is, daar is geen volledige lijst van te maken. Maar van deze situaties is dat bijvoorbeeld wel bekend:

  • Problemen tijdens de zwangerschap en bij de geboorte
  • Heftige gebeurtenissen
  • Armoede
  • Infectieziektes
  • Verhuizen of vluchten naar een ander land
  • Gebruik van drugs en alcohol

Psychische ziekte in de familie?

Als één van je ouders en/of broer(s) en zus(sen) een psychische aandoening heeft (of: hebben), heb jij meer kans om dit ook te krijgen. Dit is ook zo als er andere biologische familieleden zijn die zo’n ziekte hebben. Maar of je ook echt de aandoening krijgt, is eigenlijk niet te voorspellen.

Hoe je leeft, heeft invloed

Heb je aanleg voor psychische ziektes? Dan kun je soms voorkomen dat je klachten krijgt door gezond te leven. Bijvoorbeeld regelmaat en genoeg slaap kunnen belangrijk zijn. Ben je kwetsbaar voor psychoses? Dan heb je daar meer kans op als je drugs of alcohol gebruikt.

Kun je DNA-onderzoek doen?

Vragen over de erfelijkheid van psychische aandoeningen kun je met de huisarts bespreken. Wordt je behandeld door een psychiater of psycholoog? Dan kun je ook daar met je vragen naartoe gaan. Je kunt bespreken of je verwezen kan worden naar een erfelijkheidsarts (klinisch geneticus). Misschien stelt deze arts voor om DNA-onderzoek te laten doen. Bij bijvoorbeeld schizofrenie of autisme spectrum stoornis is dat in sommige gevallen mogelijk.

Heb je een vraag? erfolijnaterfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.

Update-datum: 19 mei 2026

Meer weten over de erfelijkheid van autisme, schizofrenie of angst- en stemmingsstoornissen?

Download één van deze informatiebladen: