Leukemie
Leukemie is een vorm van kanker; het is kanker van het bloed. Volwassenen en kinderen kunnen leukemie hebben. Bij leukemie gaan bloedcellen zich delen zonder dat het lichaam daar controle over heeft. Klachten die je van leukemie kunt hebben zijn onder andere: moe zijn, snel blauwe plekken of bloedingen krijgen en meer kans op een infectie. De kenmerken van leukemie verschillen per type leukemie en per persoon.
Bloedcellen worden gemaakt in het beenmerg. Er zijn verschillende soorten bloedcellen, die allemaal een andere taak hebben. Witte bloedcellen helpen je lichaam om te vechten tegen een infectie. Rode bloedcellen brengen het zuurstof van je longen naar je organen. Bloedplaatjes helpen om een bloeding te stoppen, bijvoorbeeld met een korstje.
Bij leukemie maakt het lichaam heel veel bloedcellen die er anders uitzien dan normale bloedcellen. Deze cellen kunnen hun werk niet goed doen. Ook nemen ze te veel ruimte in en dat zorgt ervoor dat het lichaam niet genoeg gezonde bloedcellen kan maken.
Er zijn verschillende soorten (typen) leukemie. Deze types leukemie komen het meeste voor:
- Acute lymfatische leukemie (ALL)
- Chronische lymfatische leukemie (CLL)
- Acute myleoïde leukemie (AML)
- Chronische myleoïde leukemie (CML)
Heb je een vraag? erfolijn
erfocentrum.nl (body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.
-
Andere namen voor deze ziekte
ALL
AML
CLL
CML
Acute lymfatische leukemie
Acute myeloïde leukemie
Chronische lymfatische leukemie
Chronische myeloïde leukemie
Leukemia -
Hoe wordt deze ziekte vastgesteld?
Dokters kunnen denken aan leukemie, als iemand de kenmerken heeft die hierboven staan. Door bloedonderzoek en/of onderzoek van het beenmerg weten ze zeker dat het om leukemie gaat. DNA-onderzoek kan helpen om te bepalen wat er precies mis is. Maar dit onderzoek geeft geen antwoord op de vraag of de leukemie erfelijk is.
-
Is er behandeling voor deze ziekte?
Er is verschil tussen leukemie op de kinderleeftijd en leukemie bij volwassenen.
Op de website van het Prinses Maxima Centrum vind je informatie over de behandeling van kinderen met ALL, AML en CML.
De behandeling van leukemie bij volwassenen hangt af van het type leukemie. Lees informatie over de behandeling op de website van Kanker.nl
-
Hoe vaak komt het voor?
In Nederland krijgen per jaar ongeveer 2.000 mensen de diagnose leukemie.
-
Wat is de oorzaak van deze ziekte?
We weten niet precies wat de oorzaak is van leukemie. Waarschijnlijk zijn er meerdere oorzaken. Bijvoorbeeld schadelijke stoffen of röntgenstraling, waar mensen mee in aanraking zijn gekomen of als iemand eerder chemotherapie of bestraling heeft gehad.
Er zijn aandoeningen waardoor mensen meer kans hebben om leukemie te krijgen. Bijvoorbeeld het downsyndroom, Fanconi anemie, Li-Fraumeni syndroom, Diamond-Blackfan anemie, Dyskeratosis congenita, Ataxia telangiectasia, Congenitale neutropenie, Shwachman-Diamond syndroom en Lynch syndroom.
-
Is deze ziekte erfelijk?
Leukemie is niet erfelijk. Soms komt leukemie wel vaker voor in een familie.
Er zijn een aantal aandoeningen die de kans groter maken om leukemie te krijgen. Bijvoorbeeld het downsyndroom, Fanconi anemie, Li-Fraumeni syndroom, Diamond-Blackfan anemie, Dyskeratosis congenita, Ataxia telangiectasia, Congenitale neutropenie, Shwachman-Diamond syndroom en Lynch syndroom. -
Kinderwens
De behandeling van leukemie kan invloed hebben op je vruchtbaarheid. Op de website kanker.nl vind je algemene informatie over kanker en een kinderwens.
Heb je kans op (nog) een kind met een aandoening waardoor het meer kans heeft op leukemie en wil je een kind? Dan heb je misschien verschillende keuzes. Je kunt erover praten met je dokter. Als het nodig is, kan hij of zij je verwijzen naar een erfelijkheidsarts. Een erfelijkheidsarts kan informatie op maat geven. Het gesprek over de verschillende keuzes kun je voorbereiden.
Wil je misschien embryoselectie (PGT) laten doen voor een aandoening waarbij mensen meer kans hebben op leukemie? Dan kun je dat met een gynaecoloog of erfelijkheidsarts bespreken. Deze arts kan je misschien verwijzen naar PGT Nederland. De artsen van PGT Nederland kunnen je vertellen of PGT mogelijk is. -
Meer info voor patiënten
- Wat is leukemie? (Kanker.nl)
- HematonInformatie en lotgenotencontact. Hematon is de patiëntenorganisatie voor mensen met bloedkanker, hun naasten en mantelzorgers
- Vereniging Kinderkanker NederlandInformatie over leven met en na kinderkanker. Ook voor lotgenotencontact
- Prinses Maxima CentrumInformatie over de diagnose en behandeling van kinderen met leukemie
- Huisartsenbrochure Myeloproferatieve neoplasmata (2016)O.a. over Chronische myeloïde leukemie, Chronische eosinofiele leukemie en Chronische neutrofiele leukemie. Bij deze brochure horen apart te downloaden brieven voor:huisartspatiënt
- Filmpje: Acute lymfatische leukemieInterview met internist-hematoloog dr. Rijneveld. Uit 2015
- Animatie: Acute myeloide leukemieOver het onderzoek in het AMC naar een behandeling. Nederlands gesproken door dr. M. Kazenberg. Uit 2016
- Acute lymphoblastic leukemia (MedlinePlus)Informatie in het Engels
- Chronic lymphocytic leukemia (MedlinePlus)Informatie in het Engels
- Chronic myeloid leukemia (MedlinePlus Genetics)Informatie in het Engels
- Acute promyelocytic leukemia (MedlinePlus Genetics)Informatie in het Engels
-
Meer info voor artsen
- Verwijscriteria Erfelijke aanleg voor kanker (artsengenetica.nl)
- Huisartsenbrochure Myeloproferatieve neoplasmata (2016)O.a. over Chronische myeloïde leukemie, Chronische eosinofiele leukemie en Chronische neutrofiele leukemie. Bij deze brochure horen apart te downloaden brieven voor:huisartspatiënt
- Oncologische HematologieBehandelrichtlijnen, opgesteld door HOVON en de Nederlandse Vereniging voor Hematologie
- Acute lymphoblastic leukemia (Orphanet)
- Acute myeloid leukemia (Orphanet)
- B-cell chronic lymphocytic leukemia (Orphanet)
- Chronic myeloid leukemia (Orphanet)
- Leukemia (StatPearls)Informatie van de National Library of Medicine
-
Expertisecentra
De minister van VWS heeft voor leukemie geen Expertisecentra voor Zeldzame Aandoeningen (ECZA) aangewezen.
Er zijn wel expertisecentra voor vormen van leukemie, zoals voor ALL, CLL, AML en CML. Zoek daarnaar via de knop 'Expertisezoeker' bovenaan deze pagina. -
Updatedatum
20 oktober 2026
