Overslaan en naar de inhoud gaan

Generatie overslaan

‘Dat heb je van je oma geërfd’ of: ‘de ziekte slaat in onze familie een generatie over’ hoor je misschien wel eens. Ouders geven via hun genen eigenschappen aan hun kinderen door. En zij weer aan hun kinderen. Zo kun je eigenschappen hebben die je grootouders of verre voorouders ook hadden.

Genen slaan geen generatie over

Hebben jij en je oma (of opa) dezelfde erfelijke ziekte, maar je moeder (of vader) niet? Soms lijkt het alsof een erfelijke ziekte een generatie overslaat. Maar erfelijke ziektes erf je via genen. En genen kunnen geen generatie overslaan. Genen kun je alleen erven via je ouders. En wat je niet hebt, kun je ook niet doorgeven.

Erfelijke ziektes in de familie

Soms zit er een erfelijke ziekte in een familie. Dan heb je misschien kans om deze te erven. Ouders kunnen een erfelijke ziekte aan hun kind doorgeven. Hoe groot die kans is, verschilt per ziekte. Je kunt ook een erfelijke ziekte hebben die je opa of oma ook heeft. Dat heb je dan toch via je vader of moeder gekregen.

Wel de aanleg, niet de ziekte

Je kunt een erfelijke aanleg voor een ziekte hebben en toch de ziekte niet krijgen. Bijvoorbeeld bij erfelijke aanleg voor kanker. Niet iedereen met de aanleg (mutatie) krijgt kanker. Het kan dan lijken alsof het een generatie heeft overgeslagen.
Maar het gen zelf heeft geen generatie overgeslagen.

Ziekte op latere leeftijd

Sommige erfelijke ziektes krijg je pas als je wat ouder bent. Bijvoorbeeld de ziekte van Huntington. Iemand met de aanleg voor zo’n ziekte, kan ook overlijden aan iets anders. Hij (of zij) kan de aanleg wel hebben doorgegeven aan zijn (of haar) kinderen, via de genen. Maar als hij zelf overleden is voordat de ziekte zichtbaar werd, lijkt het alsof de ziekte een generatie heeft overgeslagen. Maar het gen heeft geen generatie overgeslagen.

Ziekte alleen bij jongens

Sommige ziektes komen alleen bij jongens voor, dit zijn X-gebonden recessieve aandoeningen. Bijvoorbeeld hemofilie. Meisjes en vrouwen kunnen wel drager zijn, maar hebben meestal geen klachten.
Soms worden er in een generatie alleen maar meisjes geboren. Het lijkt dan alsof de ziekte een generatie heeft overgeslagen. Omdat de meisjes de ziekte niet hebben. Maar ze kunnen het gen dan wel doorgeven aan hun kinderen.

Genetisch onderzoek

Zit er een aanleg (mutatie) in jouw familie? En heb je DNA onderzoek laten doen om te kijken of je het ook hebt? Heeft DNA-onderzoek bewezen dat jij de mutatie niet hebt? Dan kun je het ook niet doorgeven aan je kinderen.

Heb je een vraag? erfolijn [at] erfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.