Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)

Iemand met leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) krijgt schade aan de gele vlek in zijn of haar oog (of ogen). De gele vlek zit in het midden van het netvlies. Hiermee kunnen we scherp zien. Met de gele vlek kunnen we bijvoorbeeld gezichten herkennen, lezen en autorijden. Een andere naam voor de gele vlek is de macula.

LMD kan ontstaan door afwijkingen in verschillende genen, samen met zaken zoals:

  • roken
  • alcohol
  • oudere leeftijd 
  • hoge bloeddruk
  • hoog cholesterol
  • eten met veel vet, veel suiker en te weinig van bepaalde stoffen
  • overgewicht
  • (teveel) zonlicht.

Bij iemand met LMD gaat het scherpe zien achteruit. Iemand ziet bijvoorbeeld niet meer goed details. Of iemand ziet wazig in het midden van het beeld. Ook kunnen rechte lijnen er krom uit zien. Het deel van het netvlies dat om de macula zit blijft wel meestal goed. Daarom kan iemand met LMD zich wel een beeld vormen van een ruimte of de omgeving.

LMD begint meestal na het vijftigste levensjaar. Er zijn twee typen: droge en natte. Droge LMD komt vaker voor dan natte LMD. 
Bij droge LMD wordt het scherpe zien langzaam slechter. Dat komt, omdat er witte vlekjes (drusen) in het netvlies komen.
Bij natte LMD ontstaan er nieuwe bloedvaatjes in de gele vlek. Deze bloedvaatjes gaan makkelijk kapot en zorgen zo voor de schade in de gele vlek. Bij natte LMD gaat het scherpe zien snel achteruit.

Soms heeft iemand al op jonge leeftijd maculadegeneratie. Dat noemen we juveniele macula degeneratie. Een voorbeeld is de ziekte van Stargardt.

Heb je een vraag? erfolijnaterfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.

ALLES SLUITEN
    • Andere namen voor deze ziekte

      LMD 
      AMD 
      Age-related maculadegeneration

    • Hoe wordt deze ziekte vastgesteld?

      De oogarts kan LMD vaststellen door verschillende onderzoeken van de ogen te doen.

    • Is er behandeling voor deze ziekte?

      Leeftijdsgebonden maculadegeneratie gaat niet over. Oogartsen geven het advies om gezond te leven.

      Voor droge LMD is er geen behandeling. Oogartsen kunnen pillen of vitaminetabletten geven. Dat kan ervoor zorgen dat de aandoening minder snel erger worden.

      Voor mensen die natte LMD hebben, zijn er wel behandelingen. Het gaat meestal om medicijnen die met een prik in de ogen worden gespoten. Sommige mensen kunnen een behandeling krijgen waarbij er sterk licht op de ogen gericht wordt (laserlicht).

      Thuisarts heeft een Keuzekaart Natte macula-degeneratie: doorgaan of tijdelijk stoppen met prikken.

      Voor mensen die slechter gaan zien, zijn er verschillende hulpmiddelen. Zoals loepen (vergrootglazen) en speciale apps.

    • Hoe vaak komt het voor?

      Ongeveer 14 op de 100 (14%) van de mensen van 55 tot 64 jaar in Nederland hebben leeftijdsgebonden MD. Vaaf de leeftijd van 64 jaar, neemt het aantal mensen met LMD toe.

    • Wat is de oorzaak van deze ziekte?

      Leeftijdsgebonden maculadegeneratie ontstaat door erfelijke aanleg, samen met andere oorzaken. Nog niet alle oorzaken zijn duidelijk. 

      Onderzoekers denken dat foutjes in meerdere genen een rol kunnen spelen bij het ontstaan van LMD. Waarschijnlijk hebben mensen met foutjes in genen zoals in het CFH-gen, het ARMS2-gen en het HTRA1-gen meer kans om LMD te krijgen.

      Maar ook andere zaken spelen een rol. Bijvoorbeeld roken, oudere leeftijd, hoge bloeddruk, eten met veel vet, met veel suiker en met te weinig van bepaalde stoffen, overgewicht en (teveel) zonlicht.

      We weten nog niet hoe de foutjes in de genen en deze zaken voor de klachten van LMD kunnen zorgen.

    • Is deze ziekte erfelijk?

      Ja, je kunt LMD krijgen door erfelijke aanleg, samen met andere zaken. Dat noemen we multifactoriële overerving. Ongeveer 1 op de 5 mensen met LMD heeft ook een familielid met LMD.

      Andere vormen van macula degeneratie kunnen op verschillende manieren erfelijk zijn.

    • Kinderwens

      Heb je kans op een kind met een erfelijke vorm van maculadegeneratie en wil je een kind? Dan heb je misschien verschillende keuzes. Je kunt het bespreken met je arts. Als het nodig is, kan de dokter je verwijzen naar een erfelijkheidsarts. Een erfelijkheidsarts kan informatie op maat geven. Het gesprek over de verschillende keuzes kun je voorbereiden.

    • Expertisecentra
      • De minister van VWS heeft alleen voor zeldzame aandoeningen Expertisecentra voor Zeldzame Aandoeningen (ECZA) aangewezen. Deze aandoening is misschien niet zeldzaam. Of er is nog geen ECZA voor aangewezen.
    • Updatedatum

      10 september 2026