Situs inversus

Situs inversus is een aangeboren aandoening. Hierbij zitten de organen in de borstkas en buik aan de andere kant van het lichaam dan normaal. Het hart zit dan bijvoorbeeld rechts in het lichaam in plaats van links.

Dat kan zo zijn met alle organen in de buik en borstkas: het hart, de longen, lever, galblaas, milt, maag en de darmen. Als alle organen aan de andere kant (gespiegeld) zitten, heet het situs inversus totalis. Als het om een paar organen gaat, heet dit heterotaxie. Bij iemand kan ook alléén het hart aan de andere kant liggen, dan heeft iemand dextrocardie.

Vroeg in de zwangerschap moeten de organen van het ongeboren kind naar de juiste plek in de buik en borstkas gaan. Bij situs inversus gaan organen die normaal links liggen naar rechts, en andersom. We weten niet precies waarom dat gebeurt. Wel weten we dat sommige dingen de kans op situs inversus bij de baby groter maken, zoals wanneer de moeder diabetes heeft.

Meestal hebben mensen met situs inversus geen klachten. Dan wordt vaak toevallig ontdekt dat iemand het heeft. Maar soms hebben mensen met situs inversus afwijkingen, bijvoorbeeld aan het hart, de milt, de lever, de darmen (bijvoorbeeld malrotatie) of bepaalde bloedvaten. Dan kunnen ze daar klachten van hebben. Dit soort afwijkingen komen vaker voor als er maar enkele organen gespiegeld zijn (heterotaxie).

Soms is situs inversus een kenmerk van een andere aandoening. Ongeveer de helft van de mensen met primaire ciliaire dyskinesie (PCD) heeft ook situs inversus. Als iemand PCD én situs inversus heeft, wordt dat Kartagener syndroom genoemd.

Heb je een vraag? erfolijnaterfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A%0A) (Mail) ons.

ALLES SLUITEN
    • Andere namen

      Complete situs inversus
      Heterotaxie
      Dextrocardie
      Situs ambiguus
      Situs inversus totalis
      situs inversus viscerum
      Situs inversus abdominus
      Heterotaxy syndrome
      Dextrocardia

    • Hoe wordt het vastgesteld?

      Een arts kan situs inversus vaststellen door lichamelijk onderzoek te doen. Door een echo te maken, een MRI-scan of CT-scan te doen, weten artsen zeker dat het om deze aandoening gaat.

      Omdat de meeste mensen met situs inversus geen klachten hebben, wordt het vaak toevallig ontdekt. Bijvoorbeeld als er om een andere reden een echo of scan gemaakt wordt van de buik en/of de borstkas.

    • Is er een behandeling?

      Situs inversus gaat niet over. Meestal is er geen behandeling nodig omdat iemand geen klachten heeft.

      Soms hebben mensen met situs inversus afwijkingen aan het hart, de milt, de lever, de darmen of bepaalde bloedvaten. Dan kunnen ze daar klachten van hebben. Dit soort afwijkingen komen vaker voor als er maar enkele organen gespiegeld zijn (heterotaxie).

      Als iemand klachten heeft kan een arts bepalen of er een behandeling nodig is. En welke behandeling dat kan zijn. 

    • Hoe vaak komt het voor?

      Ongeveer 1 op de 10.000 mensen wordt met situs inversus geboren.

      Omdat de meeste mensen met situs inversus geen klachten hebben, wordt het vaak toevallig ontdekt. Daarom weten we niet precies om hoeveel mensen het gaat.

    • Wat is de oorzaak?

      Soms is situs inversus een kenmerk van een andere aandoening, zoals van het Kartagener syndroom.

      Je kunt ook alleen situs inversus hebben. Het is dan niet bekend waarom de organen aan de andere kant van het lichaam zitten.

    • Is het erfelijk?

      Meestal heeft één persoon in een familie situs inversus. Maar soms hebben meerdere familieleden deze aandoening.

      Als situs inversus een kenmerk is van een andere aandoening, bepaalt deze aandoening of en hoe het erfelijk is.

    • Kinderwens

      Heb je situs inversus als deel van een andere aandoening? Of zijn er verschillende familieleden met situs inversus? En wil je een kind? Je kunt erover praten met je dokter. Een dokter kan je verwijzen naar een erfelijkheidsarts. Een erfelijkheidsarts kan je mogelijk vertellen hoe groot de kans is dat je kind situs inversus kan krijgen. 

      Heb je als vrouw situs inversus, heterotaxie of dextrocardie en wil je zwanger worden? Dan kun je daarover praten met je dokter. Die kan je vertellen of er risico’s zijn tijdens een zwangerschap en wat je er aan kunt doen.

    • Expertisecentra
      • De minister van VWS heeft alleen voor zeldzame aandoeningen Expertisecentra voor Zeldzame Aandoeningen (ECZA) aangewezen. Deze aandoening is misschien niet zeldzaam. Of er is nog geen ECZA voor aangewezen.
    • Updatedatum

      13 augustus 2026