Alfa-mannosidose
Alfa-mannosidose is een stofwisselingsziekte. Mensen met alfa-mannosidose hebben meestal een verstandelijke beperking en afwijkingen aan de botten. De oorzaak is een foutje in een gen. Er zijn verschillende vormen. Die kunnen van mild tot ernstig zijn. Iemand kan verschillende kenmerken en klachten hebben. Welke kenmerken iemand heeft en hoe ernstig de klachten zijn, verschilt van persoon tot persoon.
Als kinderen met alfa-mannosidose geboren worden, hebben ze soms nog geen klachten. Maar bij de ernstige vorm beginnen de kenmerken en klachten in het eerste jaar na de geboorte en krijgt het kind steeds meer klachten. Als de ziekte op latere leeftijd begint, zijn de kenmerken meestal milder.
Kinderen met alfa-mannosidose lijken door de vorm van hun gezicht soms meer op elkaar dan op hun familieleden. Sommige kinderen hebben een groot hoofd. Enkele kinderen hebben een waterhoofd. De bovenkant van de schedel kan dikker zijn dan bij kinderen die geen alfa-mannosidose hebben. Hun haargrens zit soms lager en ze kunnen grote oren hebben. De ruimte tussen hun ogen en boven hun neus (neusbrug) kan platter zijn dan bij andere kinderen. Bij sommige kinderen is de onderkaak groter dan de bovenkaak en staat naar voren. Ze kunnen een grote tong hebben. Soms staan hun tanden en kiezen verder uit elkaar. De botten kunnen minder sterk zijn en soms heeft iemand X-benen.
In de loop van de tijd kunnen ze meer moeite krijgen met bewegen. Dat komt omdat hun gewrichten minder soepel worden en omdat hun spieren en hersenen soms niet goed samenwerken. Dat wordt ataxie genoemd. Ook kan er minder kracht in hun spieren zitten. Hierdoor kan een kind een achterstand hebben bij het leren zitten en lopen. Ook kunnen ze problemen hebben met praten en horen. Ook hebben ze vaker staar (een wazige ooglens). Mensen met alfa-mannosidose hebben meer kans op ontstekingen. Bij sommige mensen zijn de lever en milt groter dan normaal.
Soms krijgt iemand last van sombere gevoelens of een depressie. Ook kan iemand erg angstig worden of dingen zien die er niet zijn (hallucinaties).
Kinderen met de ernstige vorm overlijden vaak op jonge leeftijd, soms voor de geboorte. Mensen met een mildere vorm kunnen de middelbare leeftijd bereiken.
Heb je een vraag? erfolijn
erfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.
-
Andere namen voor deze ziekte
Lysosomale alfa-(D-)mannosidase deficiëntie
Alpha-manoskdse B deficiency
Alpha-D-mannosidosis
Mannosidosis A
Lysosomal alpha-D-mannosidase deficiency -
Hoe wordt deze ziekte vastgesteld?
Dokters kunnen denken aan alfa-mannosidose als iemand de kenmerken heeft die hierboven staan en door onderzoek van de plas. Dokters weten zeker dat het om deze aandoening gaat na onderzoek van het bloed, door een huidbiopt of door DNA-onderzoek te doen.
Algemene informatie over hoe vastgesteld wordt of iemand een stofwisselingsziekte heeft, kun je lezen op de website stofwisselingsziekten.nl
-
Is er behandeling voor deze ziekte?
Alfa-mannosidose gaat niet over. Met de behandeling proberen artsen om de klachten minder te maken. Bij een verstandelijke beperking, kan extra ondersteuning op school of naar het speciaal onderwijs een mogelijkheid zijn. Als iemand een waterhoofd heeft, kan er misschien een operatie worden gedaan. Een fysiotherapeut kan helpen om zo goed mogelijk te leren bewegen en blijven bewegen. Sommige mensen kunnen beter lopen op speciale schoenen. Soms heeft iemand een rolstoel nodig. Een logopedist kan helpen bij het leren praten. Het horen kan beter worden door het plaatsen van buisjes in de oren of door gehoorapparaten. Tegen de ontstekingen kunnen medicijnen gegeven worden.
Er zijn behandelingen die bij sommige mensen met alfa-mannidose helpen om enkele van de kenmerken minder te maken.
-
Hoe vaak komt het voor?
Ongeveer 1 op de 500.000 mensen over de hele wereld heeft alfa-mannosidose.
-
Wat is de oorzaak van deze ziekte?
De oorzaak van alfa-mannosidose is een foutje in het MAN2B1-gen. Dit gen ligt op chromosoom 19, op de korte (p) arm op plek 13.13 (19p13.13).
Door het foutje in het gen worden bepaalde stoffen niet opgeruimd en verzamelen die stoffen zich in het lichaam. Dat is schadelijk en herdoor kunnen de klachen van de ziekte ontstaan. -
Is deze ziekte erfelijk?
Ja, alfa-mannosidose is erfelijk. Je kan deze ziekte krijgen als je van allebei de ouders het gen met het foutje erft. Dit heet autosomaal recessieve overerving.
-
Kinderwens
Heb je kans op (nog) een kind met alfa-mannosidose en wil je een kind? Dan heb je misschien verschillende keuzes. Je kunt erover praten met je dokter. Als het nodig is, kan hij of zij je verwijzen naar een erfelijkheidsarts. Een erfelijkheidsarts kan informatie op maat geven. Het gesprek over de verschillende keuzes kun je voorbereiden.
Wil je misschien embryoselectie (PGT) laten doen? Dan kun je dat met een gynaecoloog of erfelijkheidsarts bespreken. Deze arts kan je misschien verwijzen naar PGT Nederland. De artsen van PGT Nederland kunnen je vertellen of PGT mogelijk is.
-
Meer info voor patiënten
- Volwassenen, Kinderen en StofwisselingsziektenInformatie en lotgenotencontact
- Hé, Bob!Emmy vertelt over haar broer Bon met alfa-mannosidose type 2: 'Het kan voorkomen dat ik voor hem sta en hij vraagt wie ik ben.'
- MedlinePlus GeneticsInformatie in het Engels
- Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD)Informatie in het Engels, met een overzicht van hoe vaak bepaalde kenmerken voorkomen
- Alpha-mannosidosisInformatie in het Engels van de MPS society (GB)
- Filmpje over SarahZe kreeg een beenmergtransplantatie voor haar alfa-mannosidose. Ze houdt een blog over haar leven. Engels gesproken en automatisch ondertiteld. Uit 2022
-
Meer info voor artsen
-
Expertisecentra
- Expertisecentra speciaal voor deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden speciaal voor deze aandoening.
- Expertisecentra voor vormen van deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden voor vormen van deze aandoening.
- Expertisecentra voor de groep van aandoeningen waar deze aandoening ook bij hoort:
-
- UMCG Expertisecentrum voor Bewegingsstoornissen Groningen
- UMCG - Universitair Medisch Centrum Groningen - Polikliniek Neurologie
- Hanzeplein 1
- 9713 GZ GRONINGEN
- +31 (0)50 361 3500
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Lysosomale en Metabole Ziekten
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Centrum voor Lysosomale en Metabole Ziekten
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 704 4840
- metaboolcentrum@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
- For more information about the organization of care for Alfa-mannosidose please visit the knowledge card for this expertise center:
-
- AECO - Amsterdam UMC Expertisecentrum Ontwikkelingsstoornissen
- Amsterdam UMC, locatie AMC - Kinderpolikliniek Klinische Genetica
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 8000
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Erfelijke Neurocognitieve Ontwikkelingsstoornissen
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Afdeling Algemene Kindergeneeskunde
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 703 6146
- secretariaatalkg@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Zeldzame Genetische Aandoeningen met Ontwikkelingsachterstand
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - UMC Utrecht
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 755 5555
- info@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Radboudumc Expertisecentrum voor Aangeboren Ontwikkelingsstoornissen
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Sectie Klinische Genetica
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 3946
- erfelijkheid@radboudumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum - LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum
- Albinusdreef 2
- 2333 ZA LEIDEN
- +31 (0)71 526 9111
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- HagaZiekenhuis, locatie Juliana Kinderziekenhuis - Juliana Kinderziekenhuis
- Els Borst-Eilersplein 275
- 2545 AA DEN HAAG
- +31 (0)70 210 0000
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC-Juliana Kinderziekenhuis-Reinier de Graaf Gasthuis Expertisecentrum voor Zeldzame Aangeboren Afwijkingen en Verstandelijke Beperking
- Reinier de Graaf Gasthuis - Reinier de Graaf Gasthuis
- Reinier de Graafweg 5
- 2625 AD DELFT
- +31 (0)15 260 3060
- Orpha.net Expertlink
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Erfelijke Metabole Ziekten
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
- For more information about the organization of care for Alfa-mannosidose please visit the knowledge card for this expertise center:
-
Updatedatum
28 september 2026
