Is dementie erfelijk?

Dementie komt vaak voor, vooral bij ouderen. De kans dat iemand dementie krijgt, is 2 op 10 (20%). Hoe ouder iemand is, hoe groter de kans is dat hij of zij dementie krijgt. Het belangrijkste risico voor dementie is dus: een oudere leeftijd. Ook als je niet zo gezond leeft, weinig beweegt, rookt, hoge bloeddruk of diabetes hebt of je hersenen niet zo actief houdt, is de kans om dementie te krijgen groter. Maar niet iedereen die ongezond leeft, krijgt dementie.

Door gezond te leven, je hersenen actief houdt en veel te bewegen, kun je dementie soms uitstellen.

Dementie komt vaak door de ziekte van Alzheimer. Van alle mensen met dementie, hebben er 7 op de 10 (70%) de ziekte van Alzheimer. Bij de meeste mensen begint de ziekte na hun 60 tot 65ste jaar. Soms komt het vaker in de familie voor; dan hebben twee of meer mensen in de familie het, of hadden overleden familielieden dementie. Maar omdat dementie in de hele bevolking vaak voorkomt, wil dat niet zeggen dat het dan in die familie meteen erfelijk is.

Als dementie bij meer mensen in je familie begint (of begonnen is) voordat zij 65 jaar zijn, gaat het soms om een erfelijke vorm. Of dat zo is, kan dat soms bij die mensen worden vastgesteld met DNA-onderzoek.  Van de erfelijke vormen van dementie die we nu kennen, weten we dat ze autosomaal dominant erfelijk zijn.

Bij meerdere ziektes is dementie een onderdeel van de ziekte. Dat kan een erfelijke of een niet-erfelijke ziekte zijn. Een paar voorbeelden van erfelijke ziektes waar dementie bij kan horen, zijn: CADASIL, de ziekte van Huntington,  D-CCA (Katwijkse ziekte), frontotemporale dementie en BPAN.

Heeft een van jouw ouders, broers, zussen of kinderen dementie gekregen door een verandering in een gen? Kregen 3 familieleden dementie voordat ze 65 waren en komt de ziekte in minimaal twee generaties in de familie voor? Of denk je om een andere reden dat dementie in jouw familie erfelijk kan zijn? Dan kun je bij de huisarts een verwijzing vragen naar de afdeling Klinische Genetica. Je kunt met de klinisch geneticus bespreken of je DNA-onderzoek kunt laten doen. Als DNA-onderzoek mogelijk is, kun je bespreken of je dat onderzoek wil. Dat is jouw persoonlijke keuze.

Wil je meer informatie, ondersteuning of lotgenotencontact? Neem dan contact op met Alzheimer Nederland, of kijk op de website van de Hersenstichting.

Heb je een vraag over erfelijkheid van dementie? erfolijnerfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Naam%3A%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A) (Mail) ons.

Of bekijk de webinar over erfelijkheid bij dementie door het Alzheimercentrum van het Erasmus MC.

Updatedatum: 12 mei 2026