Printer-friendly version

Adrenogenitaal syndroom




 

Adrenogenitaal syndroom (AGS) is een aangeboren en erfelijke aandoening. Bij AGS kunnen de bijnieren (klieren die boven de nieren liggen) meestal te weinig van het hormoon cortisol maken. Dit hormoon is onder andere belangrijk bij stress en inspanning. Cortisol zorgt er voor dat er voldoende energie vrijkomt om prestaties te kunnen leveren.

Het gevolg van het tekort aan cortisol bij AGS is dat de hypofyse (klier onderaan de hersenen die de hormoonhuishouding regelt) de bijnieren te veel stimuleert. Daardoor worden er te veel androgenen (mannelijke bijnierhormonen) gemaakt. Bij meisjes leidt dit tot vermannelijking van de uiterlijke geslachtsdelen, vaak al bij de geboorte. De baarmoeder en eierstokken zijn wel gewoon aangelegd. Bij jongens heeft de verhoogde hoeveelheid androgenen meestal geen uiterlijke gevolgen. Maar zowel meisjes als jongens met AGS kunnen hierdoor vervroegd in de puberteit raken.

Naast een tekort aan cortisol kan ook een tekort aan het hormoon aldosteron ontstaan. Hierdoor verlaat te veel zout het lichaam waardoor mensen met AGS makkelijk kunnen uitdrogen.

Of en de mate waarin de kenmerken voorkomen, verschilt van persoon tot persoon.

Synoniemen

  • AGS
  • Congenital adrenal hyperplasia
  • Congenitale bijnierhyperplasie
  • CAH

Diagnose

Adrenogenitaal syndroom kan worden vermoed op grond van de bovenstaande symptomen. Er wordt in de eerste week na de geboorte standaard op deze aandoening gescreend met behulp van bloed uit de hielprik. Aanvullend kan echo onderzoek en DNA onderzoek worden gedaan.

Er zijn drie vormen van AGS. Op basis van het te veel en/of te weinig aan hormonen wordt de precieze diagnose gesteld.

Behandeling

Adrenogenitaal syndroom is niet te genezen. De behandeling bestaat uit het geven van aanvullende hormonen. Soms is het nodig dat er extra zout gegeten wordt. Bij meisjes met AGS kan een operatie aan de uitwendige geslachtdelen worden uitgevoerd.

Voorkomen(frequentie)

Per jaar worden er ongeveer 15 tot 20 personen geboren met AGS.

Erfelijkheid

Adrenogenitaal syndroom erft autosomaal recessief over.

Meer informatie voor patiënten

Meer informatie voor artsen

Video's

Kent u beeldmateriaal over deze ziekte? Stuur ons dan een mail met de link naar de website.

Expertisecentra

  • Complexe aangeboren afwijkingen van de geslachtsorganen (St. Radboud)
    Topreferente zorg voor vrouwen met Adrenogenitaal syndroom (AGS).
  • Kinderendocrinologie (UMCG)
    Het kinderendocrinologisch centrum van het UMCG heeft veel ervaring met de behandeling van AGS en het laboratorium van het UMCG is gespecialiseerd in de vroege diagnostiek ervan. Vroege diagnostiek is van levensbelang voor het kind, maar is de eerste maanden na de geboorte erg moeilijk.
  • Bijnierziekten (UMC St Radboud)
    Het Radboud Bijniercentrum is een topreferentiecentrum voor de diagnostiek en behandeling van alle vormen van bijnierziekten, zowel bij volwassenen als kinderen.
    Speerpunt bij de behandeling van AGS is de zorg voor zowel de jonge kinderen als de adolescenten en jong-volwassenen met deze ziekte (deze zorg maakt onder andere gebruik van een digitale poli).

Colofon


Auteur
Drs. Marloes Brouns-van Engelen (medisch bioloog)

Redactie
Petra Bloem (informatiespecialist), Mies Wits-Douw (publieksvoorlichter)


Aanmaakdatum:
1-7-2009

Updatedatum:
31-3-2011